فصل بخشی از سال است که با تغییرات در آب و هوا، محیط زیست و ساعات روشنایی روز مشخص می شود. فصل ها در نتیجه چرخش زمین به دور خورشید و انحراف این چرخش نسبت به سطح این مدار بوجود می آیند: در برخی مناطق جهان فصل های ویژه، با توجه به رویدادهای مهم تعریف شده اند. فصل طوفان - فصل گردباد یا فصل آتش سوزی

سلام بهار

بهار

در بهار (فروردین - اردیبهشت و خرداد) نیم کره شمالی بیشتر در معرض نور مستقیم خورشید قرار می گیرد. در این زمان شیب محور زمین نسبت به خورشید در حال افزایش است، در نتیجه طول روز در نیمکره شمالی به سرعت افزایش می یابد. این تغییرات به طور قابل توجهی باعث رشد گیاهان می شود.

دلیل و علت اصلی پیدایش فصول زمین به انحراف 23.5 درجه ای محور زمین مربوط می شود. محوری فرضی که از شمال و جنوب کره زمین عبور می کند و زمین به دور آن در گردش است.

در اثر انحراف این محور و به دلیل حرکت انتقالی زمین به دور خورشید در زمان های مختلف سال زاویه تابش خورشید به نیمکره های شمالی و جنوبی زمین تغییر می کند به طوری که از اوایل فروردین تا اواخر شهریور، نیم کره شمالی رو به خورشید قرار می گیرد و خورشید با زاویه عمود تری به سطح نیمکره شمالی می تابد. یعنی مقدار انرژی ای که هر متر مربع از این بخش زمین دریافت می کند بیشتر می شود. همچنین در این وضعیت طول روز نیز بلندتر است.

در همین زمان نیمکره جنوبی زمین در زاویه ای نسبت به خورشید قرار گرفته است که نور خورشید متمایل تر به آن می تابد و گرمای کمتری را از خورشید دریافت می کند. بدیهی است طول روز نیز کوتاه تر است.

طولانی شدن روزها در فصل بهار تنها نتیجه انحراف محور زمین نیست. در این فصل رویش مجدد گیاهان و زایش در بسیاری از حیوانات بهار را عنوان یک زمان رشد، نوسازی و زندگی جدید(گیاهی و حیوانی) معرفی می کند.

.در ایران به مناسبت آغاز بهار جشن های نوروزی از اولین روز فروردین به مدت دو هفته برگزار می شود .

هفت‌سین سفره‌ای که ایرانیان هنگام نوروز می‌آرایند.

سفره هفت سین با نوروز پیوندی نا گسستنی دارد و جرئی از آن می باشد.عدد هفت نزد ایرانیان قدیم به خاطر ستارگان هفتگانه یعنی "زهره، مشتری، عطارد، زهل، مریخ، زمین و خورشید مقدس بود."

نیاکان ما که زرتشتی بودند، براین باور بودند که عقل مقدس یعنی "اهورامزدا" که او را "سپندمینو" نیز می گفتند، شش وزیر بزرگ به نام "امشاسپندان" دارد که یعنی مقدسان جاویدان و این شش امشاسپند با سپندمینو تشکیل هفت سپند میدهند. درحقیقت هفت سین اشاره ایست به هفت "امشاسپند" و چون کلمه "سپند"با سین شروع می شده، به علامت آن هفت مقدس جاوید، چیزهایی در نظر گرفته شده که با حرف سین شروع شده باشند و مورد استفاده مثبت بشر نیز واقع شوند.

آنچه در این سفره قرار می‌گیرد، باید دارای هفت خصوصیت زیر باشد:

پارسی باشد.

با بند واژهٔ «س» آغاز شود.

ریشهٔ گیاهی داشته باشد.

خوردنی باشد.

اسم مرکب نباشد.

برای بدن سودمند باشد.

بنابراین هر آنچه که دارای این ویژگی‌ها نباشد - اگر چه با بندواژهٔ «س» هم آغاز شده باشد - نمی‌توان جزء هفت سین به حسابش آورد.

امشاسپندان یا جاودانان مقدس، مقدسان بی مرگ یا جاویدانان پاک، صفات اهورامزدا هستند و نام هایشان به ترتیب عبارتند از: بهمن - اردیبهشت - شهریور - سفندارمذ یا اسفند - خرداد و امرداد. در راس این شش امشاسپندان گاه سپندمینو قرار داشته و گاه اهورامزدا، و با این افزوده عدد هفت را کامل می کرده اند. همچنین به جای اهورامزدا گاه ایزدسروش را برای تکنیل کردن عدد هفت افزوده اند.

هومن یا بهمن به معنای اندیشه نیک - اردیبهشت به معنای بهترین و بالاترین راستی و پاکی - شهریور به معنای - اسفند به معنای فروتنی مقدس - خرداد به معنای رسایی و تندرستی و امرداد به مغنای بیمرگی است.

سنجد : نماد سنجیده عمل کردن و نشانه گرایش به عقل است.

سیب: نماد سلامتی و عشق می باشد.

سبزه: نودمیده است و نشانه خرّمی و شادابی است. که با خود نیکویی و سرزندگی را به همراه می آورد. رنگ سبز ارتعاش افکار ما را موزون نگه می دارد و به ما آرامش می دهد.

سمنو: مظهر صبر و مقاومت است.

سیر: به نشانه رعایت حدود و مرزهاست. سیر نماد مناعت طبع است یعنی انسان باید همواره با قناعت بر جهان بنگرد. سیرچشمی و چشم سیری از بزرگ ترین صفات انسان برتر است.

سرکه: نماد پذیرش ناملایمات و نماد رضا و تسلیم است.

سماق: .

هرچند که در سفرهٔ هفت سین باید به هرحال هفت جزء که با آوای «سین» آغاز می‌شوند (نمادی از «سپنتا») چیده شود، ولی در درازای زمان ذوق لطیف ایرانی هفت سین را با گل و سبزی که با سین شروع می شوند و هر یک نشانه ای از باروری و تندرستی است آراسته مثل سنبل که خوش بر و خوش بوست. در این سفره آیینه می گذارند که نور و روشنایی می تاباند، شمع می افروزند که روشنایی و تابش آتش را به یاد می آورد، تخم مرغ که نماد نطفه و باروری است، کاسه ای آب زلال به نشانه پاکی و روشنایی و ماهی زنده در آب به نشاله زندگی می گذارند

برخی بر این باورند که سکه که نماد «دارایی» وآب که نماد «پاکی و روشنایی» است بهتر است در کنار هم قرار گیرند و سکه را درون ظرفی از آب سر سفره می‌گذارند.

تابستان


تابستان

تابستان فصل دوم از چهار فصل سال در گاهشمار خورشیدی است و به موسم گرما گفته می‌شود. این فصل برای نیمکره شمالی زمین، از اول تیرماه شروع شده و تا پایان شهریورماه ادامه پیدا می کند. و شامل سه ماه تیر، مرداد و شهریور است درحالیکه همین دوره زمانی برای نیمکره جنوبی زمستان است.

روز اول تیرماه قطب شمال بیش از هر زمان دیگر (به اندازه 23.5 درجه) بسوی خورشید متمایل است و نور خورشید فقط به برخی از سرزمینهای نیمکره شمالی عمود می‌تابد.این روز طولانی ترین روز در نیمکره شمالی است و به آن انقلاب تابستانی می‌گویند.

در اين روز تابستان در نيمكره شمالي و زمستان در نيمكره جنوبي شروع مي شود . اين روز بلند ترين روز سال در نيمكره شمالي و كوتاهترين در نيمكره جنوبي است .

در این زمان قطب شمال 24 ساعت تمام روشني روز را تجربه مي كند . طي سه ماه اخير يعني از شروع اعتدال بهاري قطب شمال روزهاي روشن داشته است .

مرداد گرمترین ماه فصل تابستان و در واقع گرمترین فصل سال می باشد .از اواخر شهریور با بارش باران های موسمی از گرمای هوا کاسته می شود و کم کم حال و هوای پاییز از راه می رسد.



میوه های تابستانی

فصل تابستان، فصل گرماست، بنابراین به دلیل تعریق بیشتر، نیاز بدن به آب، املاح و ویتامین ها بیشتر می شود و میوه ها از بهترین منابع تامین کننده این مواد مغذی هستند. میوه ها علاوه بر تامین نیازهای بدن موجب شادابی و طراوت پوست و پیشگیری از بیماریها می شوند.

فصل تابستان فصلی است سرشار از میوه های خوشمزه و رنگارنگ. اما پر طرفدار ترین میوه های تابستان میوه های آبدار هستند که مهم ترین آن ها هندوانه، خربزه،گیلاس،هلو و زردالو , وآلبالو می باشد.

میوه های آبدار شیرین مزه شامل هندوانه، خربزه، طالبی، گرمک بسیار نشاط آور بوده و برطرف کننده عطش و تشنگی و تامین کننده آب از دست رفته بدن به خصوص در فصل تابستان هستند.

انواع گیلاس منبع خوبی از ویتامین C و پیش ساز ویتامین A (کاروتن) هستند که البته گیلاس های ترش نسبت به انواع شیرین، از این نظر غنی ترند. هلو با داشتن رنگدانه های گیاهی از انواع کاروتن های آنتی اکسیدان در پیشگیری از سرطان موثر است . هلوی تازه با داشتن مقدار قابل توجهی پتاسیم می تواند به کاهش فشار خون کمک کند. کیوی سرشار از ویتامین ث است. میزان ویتامین ث موجود در کیوی بیش از نیاز بدن است. کیوی حاوی مقدار کافی فیبر و آنتی اکسیدان می باشد. .اضافه کردن آن به اسموتی های تابستانی بسیار توصیه می شود.

زردآلو از منابع غنی ویتامین آ، ویتامین ث و پتاسیم به حساب می آید. تقریباً در تمام طول تابستان وجود دارد.

توت فرنگی که یکی از پر طرفدار ترین میوه های تابستان است دارای فواید زیادی برای سلامتی میباشد. مصرف توت فرنگی در تنظیم سطح کلسترول موثر است. همچنین این میوه عاملی برای سفید شدن دندان ها نیز هست؛ چرا که توت فرنگی حاوی اسید مالیک است. آنزیمی که در برخی خمیردندان ها نیز وجود دارد. میزان ویتامین ث موجود در یک توت فرنگی با ویتامین ث موجود در یک پرتقال برابری می کند.

انجیر با وجود حجم کوچکی که دارد، میوه ای مفید و مغذی برای بدن است. پتاسیم موجود در انجیر تا ۸۰ درصد بیشتر از موز است و هضم آن نیز به نسبت بسیار راحت است. علاوه بر این دارای آهن و منیزیم بیشتری در مقایسه با سایر میوه ها است. تمام این ها در میوه ای که تنها ۲۰ تا ۴۰ کالری انرژی دارد قرار گرفته است.



ورزش های تابستانی

چگونگی ورزش کردن در فصل گرما اهمیت بسیاری دارد، به خصوص برای افرادی که به طور غیرحرفه ای ورزش می کنند. ورزش در هوای گرم به دلیل افزایش دمای بدن، سبب هدر رفتن بخش زیادی از آب و املاح بدن می شود که باعث گرمازدگی و کمبود آب بدن - تعریق و بی حالی می گردد.

همچنین فعالیت ورزشی در آب و هوای گرم باعث کاهش توان هوازی در ورزشکاران شده و با افزایش دمای داخلی باعث کاهش حجم خون جریانی در عضلات می شود که این به معنای کاهش کارایی عضلات می باشد.

گرمای هوا می تواند تاثیر عمیقی بر پاسخ فیزیولوژیک بدن بگذارد و خطر گرمازدگی را افزایش دهد. در یک فرد سالم محدوده دمای مرکزی بدن بین 1/36 تا 8/37 درجه سانتی گراد است. انسان با دمای مرکزی بیش از 41 درجه سانتی گراد مدت کوتاهی می تواند دوام آورد زیرا در دمای 45 درجه سانتی گراد پروتئین های بدن تخریب می شوند.

افزایش دمای بدن می تواند ناشی از منابع درونی مانند فعالیت عضلانی و متابولیسم و منابع بیرونی مانند گرمای محیط باشد. بدن در زمان افزایش دما به طرق مختلف حرارت را دفع می کند که مهم ترین آن تعریق است. زمانی که تولید گرمای بدن بر دفع آن غلبه کند، استرس گرمایی حاصل خواهد شد. بنابراین زمانی را که ورزشکار برای تمرین انتخاب می کند باید مناسب باشد.

در طول فصل تابستان، صبح ها بهترین زمان برای ورزش می باشد. چرا که گرما در پایین ترین حدش قرار دارد. در مواردی که فرصت ورزش کردن در صبح را ندارید، اواخر عصر نیز زمان مناسبی برای ورزش کردن می باشد.

در هنگام ورزش کردن برای استفاده از مایعات هیچ نوع محدودیتی وجود ندارد.

تمرینات هوازی در فصل گرما مناسب است. پیاده روی، بازی تنیس، دوچرخه سواری و شنا همگی از ورزش های هوازی هستند. ورزش های هوازی با رساندن اکسیژن بیشتر به بدن، سطح اکسیژن خون را افزایش می دهند و به تناسب اندام نیز کمک می کند.

در میان ورزش های تابستانی، ورزش های آبی مفرح ترین ورزش ها می باشند از جمله شنا، اسکی روی آب، واترپروف و ....

پاییز پادشاه فصل ها

پاییز پادشاه فصل ها.

پاییز بین دو فصل گرم تابستان و فصل سرد زمستان است که در طی آن دمای هوا به تدریج کاهش می یابد و باکاهش دمای فصل میزان بارش ها زیاد تر می‌شود.

برگ درختان به رنگ های نارنجی، رزد، قرمز و ... درآمده که با اولین بادهای پاییزی درهوا به رقص در می آیند و سپس زمین را به زیبایی فرش می کننند که دست دادن برگ گیاهان را اصطلاحاً خزان گویند. و خش خش برگ های پاییز آهنگ دلنشین پاییز است.

در مناطق استوایی درجه حرارت به طور کلی در طول سال کمی متغییر است و در مناطق قظبی پاییز بسیار کوتاه است اما در نیمکره شمالی، پاییز معمولاً به عنوان دوره اعتدال پاییزی تعریف می شود.

اعتدال پاییزی دو لحظه در سال است که خورشید دقیقاً در بالای خط استوا است و طول شب و روز برابر می شود.

اعتدال پاییزی یا اعتدال تیرماهی، در نیم‌کره شمالی در ستاره‌شناسی به لحظه‌ای گفته می‌شود که خورشید از صفحه استوای زمین می‌گذرد و به سمت جنوب آسمان می‌رود. اعتدال پائیزی یکی از دو اعتدالی است که در هر سال رخ می‌دهد (اعتدال دیگر اعتدال بهاری است ). اعتدال پائیزی در نیم‌کره شمالی هم‌زمان با آغاز فصل پائیز است و برابر است با اعتدال بهاری در نیم‌کره جنوبی که هم‌زمان با آغاز فصل بهار است. روز اعتدال پاییزی را در ایران از دیرباز جشن می‌گرفته‌اند. این جشن که در روز مهر از ماه مهر برگزار می‌شود جشن مهرگان نام دارد.

با شروع فصل زیبای پاییز، مدارس و دانشگاههای سراسر کشور نیز آغاز به کار می کنند مهر فصل دوباره خواندن و نوشتن، تلاش و کوشش است.

فصل پاییز مزاج طبیعت به سمت سرد و خشک می‌رود، برای پیشگیری از بیماری های ناشی ازاین سوءمزاج باید با مصرف گوشت ، و پختنی‌ها و در حد کم سرخ کردنی خفیف، ( آش و سوپ، )، سبزیجات و میوه های تازه فصل از افزایش سرماو خشکی در بدن جلوگیری کرد، به خصوص در افرادی که دارای مزاج سرد و خشک هستند.

در فصل پاییز معمولاً مشکلاتی چون اختلالات روان پزشکی (افسردگی و ...)، مفصلی (درد، التهاب، روماتیسم، خشکی مفصل)، گوارشی (نفخ، رفلاکس یا سوزش سر دل، یبوست)، برخی انواع سردرد، خشکی پوست و مخاطات (بینی و چشم)، تنفسی (برخی انواع آلرژی، تنگی نفس، آسم) و کوفتگی عمومی بدن شیوع پیدا کرده یا تشدید می‌شوند.

در پاییز باید تا حد امکان از قرارگیری طولانی در مکان‌های سرد یا کوهستانی و بادگیر مخصوصاً در اوایل و اواخر روز، کم تحرکی، لباس ناکافی و تابستانی یا دارای رنگ‌های تیره استعمال عطرهای خیلی سرد، حمام یا دوش آب سرد، باد مستقیم کولر یا پنکه، پرهیز کرد.

جشن های کهنسال فصل پاییز در ایران باستان

جشن هاى کهنسال ایرانى که ریشه از تاریخ اسطوره اى ایران زمین مى گیرند، گوشه اى از باور هاى نمادین و زیباى ایرانیان را باز مى تابانند و در واقع مى توان آنها را نماد هاى دیگرى از هویت انسان کهن قلمداد کرد.

هر یک به مناسبت و با انگیزه اى خاص و براساس یک داستان اسطوره وار جاودانه پاس داشته مى شدند، همراه بودند با نمادها و مناسکى که بدان روز و بدان جشن، هویت و ماهیت مشخصى مى بخشید.

سه جشن مهمى که از گذشته هاى دور تاریخ باستانى این سرزمین در فصل پاییز برگزار مى شده شامل:

جشن مهرگان :

جشن مهرگان بعد از نوروز از مهمترین جشن هاى سمبلیک ایران باستان محسوب مى شود. مشهور است که کاوه آهنگر در این روز قیام خویش را پایه گذارى کرده است و از آنجا که جشن ها در ایران قدیم معمولاً نمادى بودند از پیروزى و شادى پس پیروزى برگزارى این جشن به مدت پنج روز متوالى، توجیه عینى تر و ملموس ترى پیدا مى کند.

در برخى دیگر از داستان هاى اسطوره اى این روز را روز آفرینش روح در کالبد آدمى مى انگارند. در همین داستان ها آمده که این جشن، در واقع به پادشاهان تعلق داشته است. از سوى دیگر برخى از ایران شناسان و محققان «مهرگان» را ویژه آئین هاى سپاسگزارى به درگاه خداوند [اهورامزدا] که این همه نعمت به انسان ارزانى داشته دانسته و نیز این جشن را نمادى براى تحکیم دوستى ها، محبت ها و عواطف انسانى قلمداد کرده اند. در واقع به نظر بسیارى از مورخان «مهرگان» آئین الزام ایرانیان به دوستى کردن و مهر ورزیدن به یکدیگر هم به شمار مى آید. مهرگان هم مانند نوروز سفره اى باشکوه دارد که معمولاً به مدت پنج روز جشن و براى پذیرایى مهمانان در خانه ها گسترده مى ماند.

این سفره خود مجموعه اى است از نماد هاى عرفانى و معنوى آئین زرتشتى سفره مهرگان شامل گل و ریحان و آجیل و بوهاى خوش، کتاب مقدس (قرآن یا اوستا از این جهت قرآن که این جشن در دوره هاى اسلامى هم برگزار مى شده و مردم شیعه و مسلمان هم آن را بنابر خواست خلفا و سلاطین گرامى مى داشتند. بیت شعرى از منوچهرى اشاره اى است به اهمیت این جشن در دل تاریخ بعد از اسلام این سرزمین: شاد باشید که جشن مهرگان آمد / بانگ و آواى دراى کاروان آمد) آینه، سرمه دان، شربت، شیرینى، انار، سیب و آویشن، ترنج، کُنار، عناب، انگور سفید، کاسه اى پر از آب و سکهو ظرف هایى از سنجد و بادام است، ضمن اینکه اسفند و عود نیز مى سوزانند، این سفره معمولاً با انواع گل هاى شاداب تزئین مى شد. گل ها در واقع نمادى بودند از طبیعت رو به پایان تابستان و نشانه اى از آغاز زمستان. از دیگر نماد هایى که رسم بود بر سر سفره مهرگان قرار دهند مى توان به مجمر آتش اشاره کرد. از سوى دیگر در سفره مهرگان ترازویى هم قرار مى دادند که نمادى بود از آغاز اعتدال پاییزى که به نوعى یادآور عدالت و پیوند عدالت با پادشاهى و حفظ فره ایزدى هم بود.

جشن آبانگان :

جشنى است ملى و سنتى که روز دهم از ماه آبان برگزار مى شود. روایت است که در پى جنگ هاى طولانى بین ایران و توران، افراسیاب تورانى دستور داد تا کاریزها و نهرها را ویران کنند. پس از پایان جنگ، پسر طهماسب که «زو» نام داشت، دستور داد تا کاریزها و نهرها را لایروبى کنند و پس از لایروبى آب در کاریزها روان گردید. ایرانیان آمدن آب را جشن گرفتند و همین جشن بود که به عنوان پاسداشت فرشته نگاهبان آب هاى بى آلایش در تاریخ ماندگار شد… در روایت دیگرى آمده است که پس از هشت سال خشکسالى در ماه آبان باران آغاز به باریدن کرد و از آن زمان جشن آبانگان پدید آمد.

جشن آذرگان :

نهمین روز از ماه آذر به نام آذر بوده و براساس این تقارن مردم به ستایش و جشن آتش و الهه آن مى پرداختند. این جشن در تاریخ اسطوره اى ایران زمین به «عید آتش» معروف شده است. در این روز زرتشتیان به دستور پیامبر خویش زرتشت به زیارت آتشکده ها مى رفتند و براى الهه و فرشته نگاهبان آتش فدیه و قربانى مى دادند و با یکدیگر به بحث و تبادل نظر مى پرداختند. ایرانیان باستان مو ستردن و ناخن چیدن و به آتشکده رفتن را در این روز نیک مى دانستند.


یلدا

آخرین شب پاییز را یلدا می نامیم و با گرفتن جشنی به همین نام به پشوای زمستان می رویم. یلدا برگرفته از واژه ای سریانی به معنای «زایش» و «تولد» است چلّه، دو موقعیت گاه‌شمارانه در طول یک سال خورشیدی با کارکردهای فرهنگ عامه، یکی در آغاز تابستان (تیرماه) و دیگری در آغاز زمستان (دی ماه)، هریک متشکل از دو بخش بزرگ (چهل روز) و کوچک (بیست روز) است. واژه چلّه برگرفته از چهل (معین، ذیل واژه) و مخفف «چهله» و صرفاً نشان‌دهنده گذشت یک دوره زمانی معین (و نه الزاماً چهل روزه) است.

شب یَلدا یا شب چلّه یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است.در این جشن، طی شدن بلندترین شب سال و به دنبال آن بلندتر شدن طول روزها در نیم‌کرهٔ شمالی، که مصادف با انقلاب زمستانی است، گرامی داشته می‌شود. یلدا به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) گفته می‌شود.

چله و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می‌داد و در طول سال با سپری شدن فصل‌ها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت‌های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.

آنان ملاحظه می‌کردند که در بعضی ایام و فصول روزها بسیار بلند می‌شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می‌توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش‌اند. مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه‌ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاهتر می‌شوند، از همین رو آنرا شب زایش خورشید (مهر) نامیده و آنرا آغاز سال قرار دادند کریسمس مسیحیان نیز ریشه در همین اعتقاد دارد{مدرک} در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع می‌شد و در اوستا، واژه Sareda, Saredha «سَرِدَ» یا «سَرِذَ» که مفهوم «سال» را افاده می‌کند، خود به معنای «سرد» است و این به معنی بشارت پیروزی اورمزد بر اهریمن و روشنی بر تاریکی است.[

تاریکی نماینده اهریمن بود و چون در طولانی‌ترین شب سال، تاریکی اهریمنی بیشتر می‌پاید، این شب برای ایرانیان نحس بود و چون فرا می‌رسید، آتش می‌افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیطانی نابود شده و بگریزند، مردم گرد هم جمع شده و شب را با خوردن، نوشیدن، شادی و پایکوبی و گفتگو به سر می‌آوردند و خوانی ویژه می‌گستردند، هرآنچه میوه تازه فصل که نگاهداری شده بود و میوه‌های خشک در سفره می‌نهادند. سفره شب یلدا، «میَزد» Myazd نام داشت و شامل میوه‌های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، «لُرک» Lork که از لوازم این جشن و ولیمه بود، به افتخار و ویژگی «اورمزد» و «مهر» یا خورشید برگزار می‌شد. در آیین‌های ایران باستان برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، خوانی می‌گستردند که بر آن افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند آتشدان، عطردان، بخوردان، برسم و غیره، برآورده‌ها و فراورده‌های خوردنی فصل و خوراک‌های گوناگون، خوراک مقدس مانند «می‌زد» نیز نهاده می‌شد.

هنوز هم در ایران خانواده‌های ایرانی در شب یلدا، با برگزاری مراسمی خاص، این شب را در کنار بزرگترها سپری می کنند. شنیدن قصه پدربزرگ و مادربزرگ و تفال بر حافظ ،سفره شب یلدا را که باهندوانه ، .تنقلات و انار آراسته شده عطر و بویی خاص می بخشد. در ایران قدیم از کرسی به جای سفره استفاده می شده است.

سلام زمستون

زمستان

زمستان چهارمین فصل از فصل‌های سال تقویم جلالی و اولین فصل تقویم میلادی است. براساس تقویم جلالی این فصل شامل ماه‌های دی، بهمن و اسفند می باشد. زمستان معمولاً سردترین فصل سال است و در بعضی نواحی دمای هوا به زیر صفر درجه سانتیگراد هم می‌رسد، مثلا در کشوری مانند روسیه حتی تا -۵۰ هم می‌رسد. در زمستان بعضی حیوانات به خواب زمستانی می‌روند و در فصل بهار دوباره زندگی را از سر می‌گیرند.

زمستان فصلی با روزهای کوتاه و شب‌های طولانی و سرد است. میانگین دمای زمستان معمولا در ماه دی به پایین‌ترین مقدار خود (در نیم‌کرهٔ شمالی) می‌رسد. بوران، برف، کولاک، یخ‌بندان معابر و جاده‌ها، مه و پوشیده شدن کوه‌ها از برف از خصوصیات فصل زمستان است که اغلب هر کدام به تنهایی باعث اختلال در عبور و مرور می‌شوند. پدیده‌ی هواشناسی نادری در طول زمستان با نام یخ‌مه رخ می‌دهد که متشکل از بلورهای یخ معلق در هوا است و تنها در دماهای بسیار پایین (زیر ۳۰- درجه سانتیگراد) رخ می‌دهد.

در نیم‌کرهٔ جنوبی، به‌خاطر بیشتر بودن اقلیم اقیانوسی در مقایسه با نیم‌کرهٔ شمالی و در عین حال کمتر بودن خشکی در عرض‌های پایین‌تر از ۴۰- درجه، زمستان خفیف‌تر و برف و یخ کمتر است. در این منطقه، بارش برف در نواحی مرتفع مانند رشته کوه‌های آند، کوه‌های نیوزیلند و مناطق جنوب پاتاگونیا در آمریکای جنوبی رخ می‌دهد. در قطب جنوب، برف در طول سال می‌بارد. فصل زمستان از لحاظ نجومی با نقطه انقلاب زمستانی که کوتاه‌ترین روز سال است آغاز شده و با نقطهٔ اعتدال بهاری پایان می‌یابد.

علت سرد شدن زمین در زمستان، نه دوری آن از خورشید است و نه کمتر شدن فعالیت خورشید. زاویهٔ محور چرخش زمین نسبت به صفحهٔ مداری زمین دارای انحراف ۲۳٫۴۴ درجه‌ایست و همین انحراف نقش مهمی در تغییرات آب و هوایی زمین دارد. در زمستان ِ نیم‌کرهٔ شمالی، خورشید بر این مناطق به صورت مورب می‌تابد و پرتوهای موازی تابشی از خورشید باید سطحی بیضی‌وار را گرم کنند. به علت کروی بودن زمین، این سطح بیضی‌وار کشیده‌تر نیز می‌شود و در نتیجه نور و گرمای کمتری به واحد سطح می‌رسد. ناظر زمینی، خورشید زمستانی را در ارتفاعی پایین‌تر از خورشید تابستانی می‌بیند.در مقایسه با این اثرات، تغییرات آب و هوایی در زیاد شدن فاصلهٔ زمین در مدار بیضوی‌اش با خورشید ناچیز است.

انقلاب زمستانی، یا خوریستانِ زمستانی، در ستاره‌شناسی، نام لحظه‌ای است که خورشید از دید ناظر زمینی در بیش‌ترین فاصله زاویه‌ای با صفحه استوا در آنسوی نیم‌کره ناظر قرار دارد.

میانگین لحظه انقلاب زمستانی (حلول زمستان) در نیمکره شمالی ساعت ۰۶:۰۶ به وقت ایران، روز ۱ دی‌ماه (معمولاً ۲۲ دسامبر) است که انحراف معیار آن در سال‌های مختلف حداکثر حدود ۱۲ ساعت است. در این لحظه خورشید بر نقطه رأس‌الجدی کره سماوی یا فراز مدار رأس‌الجدی کره زمین قرار می‌گیرد. انقلاب زمستانی در سال ۱۳۹۳ خورشیدی در ۱ دی، ساعت ۰۲:۳۳ به وقت ایران (۲۱ دسامبر ۲۰۱۴، ساعت ۲۳:۰۳ وقت جهانی) رخ می‌دهد.

انقلاب زمستانی آغاز زمستان است که کوتاه ترین روز سال می باشد. پس از انقلاب زمستانی طول روزها بلندتر می‌شود. انقلاب شتوی منشا بسیاری از جشن‌ها و آئین‌های باستانی در فرهنگ‌ها و تمدن‌های بشری است. شب یلدا یا شب چله و حنوکا و کریسمس از جمله این مراسم است.

کریسمَس یا نوئل جشنی است در آیین مسیحیت که به منظور گرامی‌داشت زادروز حضرت مسیح برگزار می‌شود. .اعضای بیشتر کلیساهای ارتودوکس در سراسر دنیا نیز روز بیست و پنجم دسامبر را به عنوان میلاد مسیح جشن می‌گیرند

ایام دوازده روزه کریسمس با سالروز میلاد مسیح در ۲۵ دسامبر آغاز گشته و تا جشن خاج‌شویان در روز ۶ ژانویه(روز غسل تعمید مسیح) ادامه می‌یابد. هرچند مهم‌ترین عید مذهبی در گاهشمار مسیحی، روز عید پاک (به عنوان روز مصلوب شدن و رستاخیز عیسی) است، بسیاری به‌خصوص در کشورهای ایالات متحده و کانادا، کریسمس را مهم‌ترین رویداد سالانه مسیحی محسوب می‌دارند. با وجودی که این روز، یک عید مذهبی شناخته می‌شود، از اوایل سده بیستم میلادی به بعد به طور گسترده به عنوان یک جشن غیر مذهبی برگزار شده و برای بیشتر مردم، این ایام فرصتی است برای دور هم جمع شدن اقوام و دوستان و هدیه دادن به هم. کریسمس با آیین‌های ویژه‌ای به‌طور مثال آراستن یک درخت کاج، برگزار شده و شخصیتی خیالی به نام بابانوئل در آن نقشی مهم دارد.

vatoovatoose@gmail.com

09124301609